16 Kasım 2013 Cumartesi

Diş buğdayı geleneği ve tarifi

Yurtdışında yaşadığım için midir nedir, son yıllarda bu tip gelenekleri yaşatmaya azmetmiş haldeyim. Daha önce bebeğin "40 banyosu ve 40 uçurması" geleneğinden burada bahsetmiştim, şimdi de ilk dişi çıkan bebeğe yapılan "Diş Buğdayı" ya da bazı yörelerde anıldığı gibi "Diş Hediği" geleneğimizden bahsedeceğim. Açıkcası ben bu geleneği bebeğim olana ve anne bloglarını okumaya başlayana dek hiç duymamıştım, hiç görmemiştim ama bana çok sevimli ve neşeli bir gelenek gibi geldi ve kızımın ilk dişi ufukta belirince yapmaya karar verdim. Tabii bizim patron herşeyi nev-i şahsına münhasır bir şekilde kafasına göre gerçekleştirdiği için, 5. ayda diş çıkartmaya ve hatta bir değil iki diş birden çıkartmaya karar verdiği için, annesi de her zamanki gibi hazırlıksız yakalandı, eli ayağına dolandı ama "işi işte öğrenme" düsturuna uygun olarak öğrendi ve uyguladı. Siz benim gibi hazırlıksız yakalanmayın diye de hemen tarifi veriyor ve gelenekten kısaca bahsetmek istiyorum.

Diş buğdayı (ya da hediği); aslında çooook eski bir Anadolu geleneği ama biz Y kuşağı Amerikan filmleriyle ve kültürüyle harmanlanıp büyüdüğümüz için "tooth fairy"yi mesela çok daha iyi biliyoruzda bu geleneği hiç duymamış olabiliyoruz. Olmayalım ;) Olay şuymuş: bebeciklerin ilk dişi göründüğü zaman, aşurelik buğday kaynatılır, çeşitli şekerleme ve yemişlerle ve haşlanmış nohut ile karıştırılır, gelen misafirlere ikram edilirmiş. Bebeğin buğday gibi düzgün, güçlü ve sağlıklı dişleri olsun diye yapılan bu geleneğin alt metninde ise bir klinik psikolog olarak tabii ki diş çıkarma döneminde huysuzluğu artan bebeğin annesine bir meşgale yaratmak, onu sıkıntıdan kurtarmak, konu komşu ile bir araya getirerek bu zor zamanı kolay atlatmasını sağlamak yatıyor bence. Yani her halikarda ne kadar güzel ve pozitif bir gelenek, hemen uygulamalı!

Klasik diş buğdayı tarifini internetten araştırdım ve şu kaynakta ve şu videoda güzel anlatıldığını gördüm ama tam ikna olamadım çünkü benim aradığım tarif daha doğal ve sağlıklı bir tarifti. Bunun üzerine, tarifleri alıp kendi tarzımı katmaya ve kızımın dişleri gibi sağlıklı ve güzel bir "Diş Buğdayı Partisi" hazırlamaya karar verdim. Tabii tipik öğrenen anne halleri, önce misafirleri çağırdım, sonra dehşet içinde yaşadığım bu ülkede buğday bulmanın ne kadar zor olduğunu fark ettim! Koca bir gün boyunca fellik fellik aranan buğday tabii ki en sonunda Türk mahallesindeki bir bakkal amcada bulundu ve adamcağıza artık bezmiş şekilde "şey ben aşurelik buğday arıyorum ama sizde var mı acaba?" diyip "aaa olmaz mı kızım, bak beş marka var hemde" cevabıyla dumur yaşadığımı da itiraf etmeliyim.. Bu arada şansıma, kızımın diş buğdayını yaptığım gün meğerse yılın belli bir döneminde kutlanan aşure günüymüş! Neyse, aldım koca bir paket buğdayı, geldim eve. Geceden haşladım, suda beklettim ki yumuşacık olsun buğdaylar.

Geleneğe göre, diş buğdayına çağrılan misafirlerin dişlerinin güzel, temiz, güçlü, düzgün ve sağlıklı olması gerekiyormuş (!) bu nedenle arkadaşlarım arasından en güzel dişlileri davet ettim valla kendimi de biraz diş-ırkçısı hissettim ayol! Çünkü daha geçen hafta anneler grubunda tanıştığım Kenyalı ve ırksal olarak dişleri süper güzel bir dilber olan Gaudensia, canikom Noe'ciğim, Polonyalı titiz A.'cığım ve gülümsemesine bayıldığım Endonezyalı dostum I. bu "diş sağlığı" sınavını geçtiler. Tabii ki diş buğdayını yanlışlıkla 5 kişilik değil koca bir tencere yaptığım için, yine dişlerine ve gülümsemesine hayran olduğum Beyaz Atlı Prens'im de çıkmış olduğu yurtdışı iş seyahatinden döner dönmez tencerenin dibini sıyırmaya hak kazandı.

Güzel dişli güzel misafirler ve yaşları 5-7 ay arası değişen 3 minik canavar partimize teşrif edince, ilk olarak Maya'yı ortamıza alıp üzerinden 20 tane buğday tanesi döktük ki 20 tane süt dişi de buğday gibi sağlıklı, güçlü ve güzel olsun, kolaycacık ve sorunsuz çıksın. Sonra ev limonatamla dolu kadehlerimizi kaldırdık ve kızıma güzel dileklerimizi söyledik ve hemen akabinde sağlıklı diş buğdayı kupalarımızı afiyetle mideye indirdik ve hızımızı alamayıp bir de elmalı keke daldık - gayet de güzel olmuştu ellerime sağlık :))

Daha sonra sıra "Maya'yla gelecek okuma"ya geldi, bu da adetmiş. Maya'yı kucağıma aldım ve masa üstünde önüne kitap (anası gibi fazla okuyacak mı?), kalem (babası gibi tasarımcı ya da büyük teyzesi gibi yazar mı olacak?), makas (büyük büyük büyük anneannesi gibi terzi ya da zanaatkar mı olacak?), çöl gülü (anne babası gibi seyyah mı olacak?), termometre (anane ve dedesi gibi doktor mu olacak?), kaşık (büyük teyzesi gibi hamarat bir aşçı mı olacak?), fotoğraf makinasının lens kapağı (fotoğrafçı ya da sanatçı mı olacak?) ve yunus (doğa ve hayvancıklarla ilgili bir işi mi olacak?) koyduk ve ilk elini neye atarsa o olacağına inanıldığı için, Maya'nın iki elini birden açıp aynı anda hem kaleme hem de yunusa saldırmasını da çok hayra alamet olarak gördük. Yaşasın hayvan sever yazar kızım benimmmm!

Geleneğin geri kalanı şu şekilde aslında; dişi ilk gören kişi bebeği baştan aşağıya donatıyormuş. Yani elbiseler oyuncaklar falan alınıyormuş. Bazı yörelerde bu sadece dişi ilk gören değil, diş buğdayı porsiyonunun altına gizlenen bir cevizi ya da şekerlemeyi bulan kişi de olabiliyormuş. Bu kısmı tabii benim Türk geleneklerinden bi' haber multi-kulti dostlarımın bileceklerini hiç sanmazdım ama bizim kızlar ne geniş gönüllü olduklarını yeniden kanıtladılar ve elleri kolları hediyelerle dolu bir halde geldiler. Hepsi meğerse google'a sormuşlar ve öğrenmişler bu geleneğimizi! Maya'ya çok şirin oyuncaklar, patikler, mama önlüğü, diş kaşıyıcılar ve kaşıklar geldi. Annesine de süt vermeyi keser kesmez kafaya dikmeyi iple çektiği koca bir ev yapımı organik çilek likörü :D Üstüne bir de Maya'nın ilk dişini gören kişi olan babannesinin Maya'ya aldığı kışlık tulum ve araba için uyku tulumu da eklenince ooohooo iki dirhem bir çekirdek olacak bu kış benim kızım!

Tarife gelince; siz yine bildiğiniz gibi yapın ama, benim "sağlıklı diş buğdayı tarifim" şu şekilde:

- 1 su bardağı buğday (akşamdan haşlanır, su içinde bekletilir ki yumuşacık olsun)
- 1 yemek kaşığı bal
- 250 - 350 gr. keyfinize göre badem, kaju, fındık, ceviz, kuru kayısı, kuru üzüm, kuru orman meyveleri vs.
- az yağlı natürel (tuzsuz) yoğurt (soğuk olmalı)
- mevsimine göre taze meyveler (ben böğürtlen kullandım, dondurulmuştu)
- bardağı süslemek için süper sağlıklı altın çilek

Yapılışı:

Buğdayı, balı ve yemişleri karıştırıyoruz. Cam bardağımıza ya da kasemize alıyoruz. Üzerine yoğurt ekliyoruz. Onun da üzerine taze meyvemizi ekliyoruz. Fazla bekletmeden ve renkler ve dokular birbirine karışmadan servis ediyoruz.

Afiyet olsun, inşallah miniklerimizin inci gibi güzel ve sağlıklı dişleri olsun!

25 yorum:

  1. Muhteşem,ne güzel bir şey organize etmiş ve kültürümüzü(bizim bile tam bilemediğimiz) Kenyaya,endenozyaya,polanyaya kadar tanıtmışsın:) Mayanın dişleri inci gibi olsun,sağlıklı mutlu uzun ömürleri olsun:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim Ayşe'cim, amin! :) Valla insan yurtdışında yaşayınca, çok gidip gelemeyince böyle nerde adet gelenek sardırıyor galiba. Hatta abartıp kültür elçisi falan gibi hissediyor kendini :D

      Sil
  2. Cerenciğim,bu ay muharrem ayı,ben mucize ayı diyorum(,yunus doğdu) ama bak daha neler olmuş;
    http://gundem.milliyet.com.tr/muharrem-ayi-orucu-9-ve-10-gun/gundem/detay/1790874/default.htm

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir kısmını biliyordum da çoğunu ilk defa okudum, çok şaşırtıcı yahu. Çok teşekkürler link için!

      Sil
  3. Sağlıklı dişlere inşallah :) Darısı başımıza...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Amin :) Umarım sizin diş çıkarma döneminiz ağlamasız sızlamasız güle oynaya geçer :)

      Sil
  4. Ellerine sağlık son zamanlarda diş şeklinde kurabiyelerin ağırlık kazandığı bir partiye dönüştü bu hadise. Seninki tam amacına uygun olmuş. Ben böyle bişey yapamadım ama ahdım var dişim bitti partisi yapıcam bitince çok zorlandım çok. İlk diş görmenin sevinci son dişlerde tamamen zıtlaşıyor ve ne olur çıkmasın artık haline dönüşüyor :( bu yüzden size kolayca çıkan sağlıklı dişler diliyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ay o diş kurabiyelerini sorma.. Annemle babam bu haftasonu bizi ziyarete geldiler ve koca bi kutu o kurabiyelerden getirdiler kabus gibi, boyalı boyalı (organikmiş illa ki öfff) Valla bugün 4 saat duraksız ağladı bizim hatun, dişlerini göstere göstere ayyy 18 tane daha var di mi hakikaten... Hepimize kolay gelsin!

      Sil
  5. Hiçbirini yapmadım nedense benim böyle şeylere hiç hevesim olmadı; bazen öküz müyüm diye düşünmüyor değilim çünkü hiçbir şeyini de saklamadım yok ilk saçı yok ilk bilmemnesi kiyafetleriyle bile aramda duygusal bağ olmadı hepsini verdim. Mesela evlenirken de ne kına gecesi ne bekarlığa veda falan yapmadım baby shower da yapmadım ve hatta çok gereksiz bulur(dum) ama mesela şimdi keşke bekarlığa veda yapsaydım keşke baby shower olsaydı fena olmazdı falan diyorum; kına için demiyorum ama bak hiç mi hiç sevmem:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evlenirken ben de şak diye evlendim, valla iyiki de öyle yapmışım, o adetler insana neşe değil sıkıntı veriyor, sonu gelmiyor yahu. Maya'nın ben de hiçbirşeyini saklamıyorum, hatta annemler kayınvalidem falan baya sinir oluyorlar bu vurdumduymazlığıma. Yahu zaten hergün gördüğüm çocuğun saçını napayım yahu, fotoğraf denen bişey var çok özlersem bebek saçı :P Ama bu tip adetleri yapıyorum çünkü dediğim gibi meşgale yaratıyor, bişeylere takılmamak için iyi :)

      Sil
  6. harika bir yazı olmuş:) İzninizle linki ile birlikte VeraZeyn-Kehribar bebek diş kolyesi Fb sayfamda paylaşıyorum:) sevgilerimle devrim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tabii ki! Teşekkür ederim haber verdiğiniz için de.

      Sil
  7. oncelikle agziniza saglik. bende amerikada yasiyorum ve sizin gibi elimden geldigince adetlerimizi cocuklarimda yapmaya calisiyorum. bende 11 aylik bir kiz bir erkek annesiyim ve hafta sonu dis bugdayimizi yapicaz. bu kadar beklememin sebebide ikuz olunca beraber olsun ayri ayri yapmiyalim telasindan. ayrica tarif icinde tesekkurler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Tülay :) Hayırlı olsun! Demek ikizlerin dişleri bu kadar farklı aralarla çıkabiliyor, çok şaşırdım, ne şirin :) Sevgiler

      Sil
  8. Çok güzel.

    TÜRKİYEDE ki dostlarımıza hitaben, diş buğdayı magmet ve fotoğraf çektirme çerçeveleri yapıyorum.

    http://www.dogumgunumagnetleri.com
    http://www.dogumgunucerceveleri.com

    YanıtlaSil
  9. çok keyifle okudum yazınızı bende oğlum için düşünüyorum ama yapabilirmiyim bilmiyorum :(( çünkü 2 aile bir araya gelince kayınvalidem herseyden alınganlık yapıyor (benim doğumgünüm,oğlumun doğumu) surat asıyor ve hersey kötüye gidiyor..kararsızım bir fikriniz var mı ? :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kayınvalideden nasıl kurtulmak gerektiği konusunda mı fikrimi sordunuz? :)))) Kolay gelsin, erkek çocuk anneleri bazen böyle abartı bağlılıklar gösterebiliyor, zor işiniz.. Bence yapmak istiyorsanız yapın, insan böyle özel günlerde ufak da olsa birşeyler yapmak kutlamak istiyor, moral olur herkese :) Sevgiler

      Sil
  10. Çok güzel bir tarife benziyor . Iyi ki paylaşmışsınız bana inanılmaz fikir oldu . Yarın akşam diş buğdayı partimizi veriyoruz biz de . Tarifinizi uygulayacağım . Hatta tavsiye olarak sitenizi de paylaşabilirim :)) çok teşekkürler ÖĞRETEN ANNE ;)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. hayırlı olsun :) hem de afiyet olsun!

      Sil
    2. *
      Merhaba ben yazinizi okudum bayildim elinize yureginize saglik :) benimde yarin masalimin dis bugdayi partisini yapacagim. Yogurtla yapmisinizya tadi nasil oldu ? ev yapimi tavuk gogsuyle sizce nasil olur ? Bende bogurtlen yerine cilek koymayi dusundum.

      Sil
    3. tesekkurler :) biz cok severek yedik, fazla tatli olmamasi ozellikle hoslarina gitti. ev yapimi tavukgogsu eminim harika olur ama biri bi tarafta oburu obur tarafta, ikisi ustlu altli olmaz sanirim :))) cilek harika fikir! hayirli olsun minigin disi :)

      Sil
  11. Çok beğendim. yarın bende yapacagim kızıma aynilarindan😊 sonra da blogumda paylaşacağım takip ederseniz çok sevinirim. zeynolog.blogspot.com.tr

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dişleri hayırlı olsun, sağlıklı olsun :) Bakıyorum bloğunuza da..

      Sil
  12. Öğrenen Anne merhaba, gelenek ve internet ilişkisini araştırırken blogunuza ulaştım. Diş hediği ile ilgili yazınızı çalışmamda kullanmak istiyorum izniniz olursa. Öğretim üyesiyim. Eğer mail yoluyla iletişime geçebilirsek çalışmamla ilgili ayrıntılı olarak bilgilendirebilirm sizi. Şimdiden teşekkürler. herdogan@sakarya.edu.tr

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tabii kullanabilirsiniz, kolay gelsin. 3 sene sonra doğan oğluma da yaptım. Onun da linki burada: http://ogrenenanne.blogspot.com/2017/04/lukasn-dis-bugday.html

      Sil

Anonim yani isimsiz ya da rumuzsuz yorumlara, hakaret, belirli bir gruba karşı ayrımcılık ya da ırkçılık içeren yorumlara, en önemlisi de yanlış bilgi ya da yönlendirici (melisiniz, malısınız'lı) yanlışlar içeren yorumlara BU BLOGDA YER YOKTUR. Bu davranışları yapan kişiler, genel huzurumuz için engellenecektir. Teşekkürler!