23 Nisan 2014 Çarşamba

Bebeklerde diş bakımı

Önceki yazıda uzun uzun yeme-yedirme hallerini anlatınca, sıra tabii diş bakımına geldi. Bir insanı ilk tanıdığımda, elbisesine, saçına gözüne değil de ellerine ve dişlerine bakanlardanım. Benim için temiz ve bakımlı dişler, bir insanın sadece kendisine saygısını değil, güzel bir gülümseme ruhunun yansımasını da gösterir. Bir gülüşe kananlardanım evet :P Ama şaka bir tarafa, diş bakımı sadece güzellik değil sağlık için de çok önemli. Sağlıksız dişler; mide, böbrek ve kalp hastalıklarına bile neden olabiliyor.

Diş bakımı küçük yaşlarda kazanılması gereken bir alışkanlık ve bu alışkanlığın kazanılmasında anne babanın örnek davranışları ile çocuklarına doğru diş bakımını pratikte de öğretmeleri gerekiyor. Maya doğduğu günden beri sabah ve akşam altını değiştirdikten sonra, onu değişme minderinde tutarken yanında durup ona özellikle göstererek ellerimi yıkıyor ve dişlerimi fırçalıyorum. Özellikle ağzım köpük köpükken keyif kahkahaları atıyor.

İlk dişi çıkar çıkmaz beni bir telaş aldı; diş bakımı nasıl olacak, ne zaman başlamalı, nasıl uygulamalı, hangi ürünler kullanılmalı merak ettim. Rutin doktor kontrolünde ilk dişçi randevusunun 1 yaşında alınması gerektiğini ama ilk dişin çıkmasından o zamana dek mutlaka diş bakımı ve temizliğine başlanması gerektiğini öğrendim.

Bebeğin ilk dişi ile birlikte çoğumuz ek gıdaya geçiyoruz ya, tabii anne sütünün temizliği formül sütler gibi ek gıdalar için de geçerli değil. Bu ürün ve besinler yendikten sonra ağızda bakteriler cirit atıyor. İlk dişle birlikte, tüm öğünlerden sonra temiz bir tülbente ya da gazlı beze sadece su damlatılarak bebeğin dişlerinin ve diş etlerinin silinmesi öneriliyor. Eğer arzu ederseniz tülbent yerine parmağa geçen ya da tutaçlı fırçalar da var. Ben şu yandakileri kullandım, kavuniçi olanı her yemekten sonra eline verdim, hem geveledi dişlerini kaşıdı hem de bakteri plaklarını fırçalamış oldu. Ayrıca gece yatmadan önce, dediğim gibi önce kendi dişlerimi ona göstererek fırçaladım, sonra da şu soldaki sarı fırça ile 30-40 saniye fırçalama yaptım. Bu fırçaları kendi fırçalarımız gibi 3 ayda bir değiştirmek gerekiyor.

Maya diş çıkarma konusunda biraz aceleci davranıyor malum, 9 ayda 8 dişi çıktı. Bu nedenle sadece suyla törpülemek beni çok fazla tatmin etmedi. Doktorun önerisiyle bu yaş bebekler için üretilen macun ve fırçalara yöneldim. Tabii burada bebeklere ilk 1 sene D vitamini ve florür takviyesi veriliyor, o nedenle macunların içinde flörür olmamasına dikkat etmek gerekiyor. Aksi taktirde bazı araştırmalarda öne sürüldüğü gibi flörürün; diş minesinde sararmalar, kalp damar hastalıkları, düşük IQ ve beyin fonksiyonları olumsuz etkileme gibi zararlı etkilerine maruz kalma riski olabilirmiş. Bu konuda alternatif anne'de güzel bir yazı var, isterseniz.

Dolayısıyla önümde iki seçenek vardı; ya D vitaminini florürsüz alacaktım ya da macunu. Ben macunu içindeki oranın çok zararlı olmayacağını ve hatta dişleri koruma ve güçlendirmede yararlı olacağını düşünerek, vitamini florürsüz almayı tercih ettim. 8. aydan itibaren Maya'nın dişlerini yandaki macun ve bebek fırçası ile fırçalamaya başladım. Tabii abartmıyoruz. 1 yaşa dek sadece günde 1 defa, tercihen gece yatmadan önce, miniminnacık (pirinç boyutu) bir macun sürerek, 1 dakika boyunca dişleri ve dişetlerini fırçalıyorum. Maya macunun tadını çok sevdiği için ve fırçanın saçları yumuşak olduğu için, açıkcası yukarıdaki fırçaya göre çok daha rahat fırçalatıyor. En sağda görülen diş ipini tabii ki kullanmıyorum (fakat 6 yaştan itibaren çocuklara mutlaka diş ipi kullanma alışkanlığının da kazandırılması öneriliyor) ama fırçanın boyutunu anlamanız için yanına koydum.

1 yaştan itibaren ilk dişçi kontrolünü de takiben, günde 2 defa 1 dakika süreyle fırçalamak, tüm süt dişleri tamamlandığı andan itibaren ise günde 2 defa 2 dakika (aynen büyükler gibi) fırçalamak öneriliyor. Dediğim gibi 6 yaştan sonra da buna ek olarak günde 1 kez diş ipi kullanılması gerekiyor.

Peki fırçalama dışında neler yapılmalı?

Öncelikle tabii ki doğru beslenme ve gün içinde bol su tüketimi şart. Bebeklere 1 yaşa kadar şekerli ve asitli besin ve içecekler önerilmiyor, ben Fransızların taktiğini uygulayarak (Fransız bir arkadaşım Fransız kadınlarının fiziğini 3 yaşa dek şekerli hiçbir şey yememelerine ve sonrasında ise sadece sabah kahvaltılarında şekerli gıda yemelerine borçlu olduklarını söylemişti bana!) şekeri 3 yaşına dek vermemeyi düşünüyorum, sonra anaokulunda sosyalleşirken zaten kaçarı yok tadacak ama ne kadar az alsa kardır diyorum. Yapay şekerlere ek olarak, meyve suları ve asitli içecekler de önerilmiyor. Meyvenin suyunu içeceğine posa kaynağı kendini ye! Dimi ama? Bir de uzun süreli emzik ve biberon kullanımının diş ve dişetlerinde hasara ve çürüklere neden olduğu hakkında bazı uyarılar var, bunu da gözönünde bulundurmak faydalı olabilir. Bir de ufak uyarı, bazı anneler "doğal" diş temizliği diye bebeklere misvak vermeye kalkıyor aman ha diyelim, misvak bitkisinin içinde çok yüksek oranda florür bulunuyormuş yani doğal ama bebekler için kesinlikle sağlıklı değil.

Bebek ve çocuklarda ağız ve diş sağlığı hakkında daha fazla okumak isterseniz buraya ve buraya ve hatta buraya tıklayabilirsiniz.

2 yorum:

  1. Çok bilgilendirici bir yazı olmuş. Eline sağlık.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sağol canım, sen nasılsın bu aralar, sesin çıkmıyor? Umarım herşey yolundadır ve keyiften çıkmıyordur sesin :)

      Sil

Anonim yani isimsiz ya da rumuzsuz yorumlara, hakaret, belirli bir gruba karşı ayrımcılık ya da ırkçılık içeren yorumlara, en önemlisi de yanlış bilgi ya da yönlendirici (melisiniz, malısınız'lı) yanlışlar içeren yorumlara BU BLOGDA YER YOKTUR. Bu davranışları yapan kişiler, genel huzurumuz için engellenecektir. Teşekkürler!